बारा, ०२ कार्तिक। नेपालीहरूको महान् चाड बडादशैंमा मासुका विभिन्न परिकार खाने चलन छ। तर खानपानमा सावधानी नअपनाउँदा अपच, अम्लपित्त, पेट दुख्ने तथा अन्य स्वास्थ्य समस्या निम्तिन सक्छन्। स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूले दशैंमा स्वादसँगै स्वास्थ्यलाई ध्यान दिन, सन्तुलित भोजन गर्न र आवश्यकताभन्दा बढी मासु नखान सुझाव दिएका छन्।
दशैंमा खसी, बोका तथा राँगाको बोसोयुक्त मासु र धेरै तेलमा पकाइएका परिकार बढी खाने गरिन्छ। यस्ता परिकार अत्यधिक सेवन गर्दा पाचनमा समस्या हुनुका साथै लामो समयसम्म असन्तुलित खानपानले कोलेस्ट्रोल तथा मुटुसम्बन्धी रोगको जोखिम बढाउन सक्छ। त्यसैले मासुमा रहेको अतिरिक्त बोसो हटाउने, कम तेल प्रयोग गर्ने र मासुसँगै सागसब्जी, सलाद तथा फलफूल खाने गर्नुपर्छ।
मासु खाँदा हड्डी घाँटीमा अड्किने समस्याबाट बच्न बिस्तारै खाने, मासु राम्ररी चपाउने र हड्डी छुट्याएर खानुपर्छ। हड्डी अड्किएमा भातको ठूलो डल्लो वा रोटी निलेर तल धकेल्ने तथा औँला हालेर निकाल्ने प्रयास गर्नु हुँदैन। निल्न गाह्रो भए, घाँटीमा तीव्र दुखाइ भए वा र्याल निल्न नसके तत्काल अस्पताल जानुपर्छ। सास फेर्न वा बोल्न नसक्ने अवस्था आए तुरुन्त आपत्कालीन सहायता लिनुपर्छ।
त्यस्तै, नपाकेको वा असुरक्षित रूपमा भण्डारण गरिएको मासु खाँदा खानाजन्य संक्रमणको जोखिम हुन्छ। त्यसैले मासु भित्रसम्म राम्ररी पाकेको सुनिश्चित गर्ने, काँचो र पकाएको मासु छुट्टाछुट्टै राख्ने तथा भान्सा र भाँडाकुँडाको सरसफाइमा ध्यान दिनुपर्छ। पकाएको मासु लामो समयसम्म खुला ठाउँमा राख्नु हुँदैन।
विशेषगरी मधुमेह, उच्च रक्तचाप, उच्च कोलेस्ट्रोल, मुटु तथा मिर्गौलासम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिले खानपानमा थप सावधानी अपनाउनुपर्छ। एकैपटक धेरै खाना नखाने, पर्याप्त पानी पिउने र स्वास्थ्यमा असामान्य लक्षण देखिए चिकित्सकको सल्लाह लिने गर्नुपर्छ। चाडपर्वको खुसीसँगै आफ्नो र परिवारको स्वास्थ्य सुरक्षित राख्न सन्तुलित तथा सुरक्षित खानपान आवश्यक छ।
